Innovatie in de luchtvaart (deel 2)

Innovatie in de luchtvaart (deel 2 - waterstofpilot)
Welkom terug bij deel 2 van de podcast, Pilotproject Waterstof op Rotterdam De Heke Airport. We zitten aan tafel met Feline Goldboom, Daan van Dijk en John Fusay. In deel 1 van de podcast hebben we het gehad over wat de business case is voor Rotterdam De Heke Airport om energiehub van Europa te worden.

Leren van de waterstofpilot
Vandaag gaan we verder in op wat we kunnen leren van Pilotproject Waterstof op Rotterdam De Heke Airport. Dus neem ons mee in je pilot, waar loop je tegenaan bij het uitvoeren en realiseren van deze pilot. Er is volgens mij een waardecreatie vanuit de luchthaven om hier energie in te pompen.

Tien kilogram waterstof, tientallen nieuwe documenten
Je bent bezig met de eerste 10 kilogram waterstofvoorziening, waar ik om moet lachen omdat het bijzonder weinig is. Maar wat je zelf ook al aangeeft, de impact is mega. Waar je tegenaan loopt, een traject als een milieuvergunning en de aanlevering van documenten die je dan richting het bevoegde gezag, in dit geval de gemeente Rotterdam, moet sturen.

Waar je als organisatie nul weet van hebt. Een toetsing van de installatie zelf, hoe werkt dat? Want heb je enig idee hoeveel documenten je moet aanraken om dit geregeld te krijgen? Ik denk dat wij voor die milieuaanvraag een stuk of 12 documenten opgestuurd hebben. Meerdere simulaties van mogelijke incidenten, wat dan de impact kan zijn.

Nu we naar realisatie gaan, moeten we intern 21 documenten aanpassen, of al dan niet vernieuwen, dus nieuw aanmaken. Die nieuw zijn voor de organisatie, of het nou gaat om de training die iedereen volgt en de mogelijkheid geeft om als persoon het luchthaventerrein op te komen, tot aan nieuwe brandbestrijdingsprocedure voor de luchthavenbrandweer, tot aan een explosieveiligheidsdocument. Je kan het zo gek niet bedenken, maar het zijn compleet andere, ook niet-fysieke zaken die onbekend zijn, waren binnen de organisatie, en die je nu langzaamaan moet gaan ontwikkelen.

Nieuwe brandstoffen naast bestaande processen
Een afhandeling, is dat nog een onderwerp? Dat is denk ik het grootste vraagstuk op dit vlak. Aangezien installaties, waterstofinstallaties misschien niet nieuw zijn, en binnen een andere industrie wel geplaatst waren of al bekend zijn. In de luchtvaart niet, maar dat kunnen we noteren op wat er in een andere industrie is gebeurd.

Maar met name dat laatste stukje, het refuelen van een waterstofvliegtuig, naast een conventioneel toestel, naast een toestel wat straks misschien aan een lader staat, of een auto van de luchthaven zelf die aan de lader staat. Hoe gaan die energiesoorten straks samen, en welke operationele procedures gelden daar? Dat is allemaal in ontwikkeling, op Europees gebied gelukkig, dus dat zijn pilotprojecten die Europees vormgegeven worden. En daar geven we als luchthaven ook vorm aan, door deel te nemen aan die Europese projecten.

Dat is dan tastbaar een demonstratie, een pilotproject, op het gebied van refueling bijvoorbeeld. Directe refueling van vloeibare waterstof naar een vliegtuig toe. Wat je ziet is dat er in het Kielzog bijvoorbeeld een partij aangesloten is als de TUV, die een standaard gaat schrijven, een Europese standaard, voor hoe refueling met vloeibare waterstof op een luchthaventerrein eruit komt te zien.

Wat als de pilot niet slaagt?
En dan zie je dat dat ene kleine project waar je misschien wel twee, drie jaar mee bezig bent, zich uit op één dag, de demonstratiedag zelf, maar een impact heeft voor heel Europa, aangezien er een leidraad, richtlijnen geschreven zijn, voor tal van andere Europese luchthavens. En over pilot gehalte gesproken, want het heeft ook iets experimenteels in zich. De kans bestaat dat je niet slaagt, het woord falen, toch nog even er extra hard in te gooien, maar daar leren we van.

Die spanning bouwt zich op. En wat nou als? Hoe gaan jullie daarmee om? Ja, wat nou als? Dat is een goede vraag voor jou John. Heb je er al rekening mee gehouden? Jij hebt op Schiphol gewerkt, een langere tijd.

Heb je daar wellicht nog iets van assets gezien, die bewijzen van waar het groen al aan groeide? Gewoon zaken die misschien een jaar gebruikt zijn, of korter, misschien eenmalig, en daarna eigenlijk nooit meer gebruikt zijn, want commercieel was het niet de schaal, of het werkte toch niet. We hadden mooie pilot projecten ook op Schiphol. Dus in dat opzicht zie je binnen zo'n grote luchthaven dat ze ook altijd bezig zijn met vernieuwing.

Maar het valt niet te ontkennen dat je ook af en toe locaties hebt op zo'n groot luchthaventerrein, waar je langs kan rijden en kan afvragen wat het eigenlijk precies is waar je naar zit te kijken. Wat het ooit geweest is. Wat het ooit geweest is.

Wat het had moeten zijn. Wat de functie is. Grote bassins waar ooit de eerste pilots werden gedraaid om brandstoffen uit de alg te halen.

Technische levensduur versus innovatiesnelheid
Die er nog lagen toen ik daar werkte en die we gewoon weg moesten halen. Dus je ziet wel dat het pilotgehalte leidt misschien ook wel tot heel veel reststromen. Of is het zo dat je in je pilot er ook al rekening mee hebt gehouden dat het ooit een keer afgebroken moet worden? Ja, nou ja, een goede vraag is hoe lang schrijf je hem af? En over hoeveel jaar? Waar het dan gangbaar is om over tien jaar af te schrijven.

Terwijl ik eigenlijk weet van over vijf jaar is die pilotlocatie. Is er echt wel iets anders? Zijn we echt wel verder? Of er is een financiële afschrijving, een technische afschrijving? Hoe lang zou de installatie kunnen blijven bestaan? Want die installatie kan misschien wel twintig jaar blijven bestaan, technisch gezien. En je hebt inderdaad technologische innovatie en afschrijving.

Waarbij je misschien wel aangeeft, over drie jaar verwachten we eigenlijk dat het niet tien kilo is, maar tien ton wat er eigenlijk zou moeten staan. Precies, dat is het. We berekenden in 2040 hebben we op een piekdag veertig ton aan waterstof nodig.

Dat is een verinvloedbare variant. Komt dat dan op dezelfde locatie? Of weten we nu eigenlijk al dat je, als je zoveel waterstof nodig hebt, dat je eigenlijk helemaal niet op deze locatie terecht kan? Nee, niet op deze locatie. Dan spreek je over twaalf trailers of een vijftal commercieel gangbare tanks.

Dus je weet nu eigenlijk al dat je niet meer op deze plek straks komt op het moment dat je moet opschalen? Nee, klopt. En dat zien we nu eigenlijk ook, omdat we er nu praktisch mee bezig zijn. En dat neem je mee in masterplanningen, strategische planningen.

Ontwerpen voor hergebruik na de pilot
Als we er niet mee begonnen waren, dan hadden we het nooit geweten. Dus wie is er nu eigenaar van de asset? Is het Rotterdam en proberen jullie hem ook straks weer te recyclen? Je kaapt mijn vraag. Nee, het is gelukkig Rotterdam.

Oké, dus jullie kunnen ermee doen wat jullie willen. Maar kijken jullie dan ook naar wat gaan we ermee doen? Wat zit je om bij Feline aan te sluiten? Je weet niet waar de pijl het eindigt, maar je moet op alle scenario's voorbereid zijn. Op het mooiste scenario, waarbij het hozanna is en we gaan door en alles blijft opschalen.

En je kan het niet bijbenen tot... Misschien is waterstof niet de nieuwe toekomst, maar elektrificatie. En dan kun je alle waterstofinfra straks weer opbergen. Ja, ja.

Daan, je wilde reageren? Nou ja, een goeie. Als je puur en alleen kijkt naar waarvoor deze waterstofopslag in eerste instantie voorbedoeld was, dan hadden we het op een andere plek neer kunnen zetten. We hebben met name gekeken van waar kunnen we na die pilot, na het pilotproject, dus als het project van A tot Z afgelopen is, hoe kunnen we het asset nog gebruiken voor andere doeleinden.

En dat met name voor de experimentele toestellen van de TU Delft, AeroDelft en NLR, die allemaal kleinschalige toestellen om aan het bouwen zijn naar waterstofvarianten. Die toestellen moeten uiteraard die waterstof faciliteit kunnen bereiken. En dat heeft uiteindelijk wel een impact gehad op waar we die installatie neerzetten.

Aan de andere kant ook hoe we de milieuvergunning aan hebben gevraagd. Eigenlijk ook met een langere doorlooptijd en de mogelijkheid om ook de waterstof te voorzien aan die experimentele toestellen die ik net noemde. En dan zie je eigenlijk dat we rekening gehouden hebben met het gebruiken van het asset na de officiële projectperiode, met verschillende doeleinden.

Het is wel mooi om te zien dat jullie vooruit hebben gekeken. En ook als je kijkt naar de technische staat van zo'n asset of van zo'n pilot. Hoe kunnen we die nou verlengen over de projectfase heen? Ja en hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld de mogelijkheid om schorsteen A of B aan te schaffen.

Flexibiliteit inbouwen voor onbekende groei
Schorsteen A was voldoende voor nu, voor de opslagtank die er staat. En wilden we ooit de opslagtank vergroten naar een iets groter volume? Dan praten we nog steeds niet over de commerciële hoeveelheden. Dan had je schorsteen B moeten hebben in dit geval.

Maar toch voor schorsteen B gekozen, omdat we nu helemaal niet weten hoe het gaat verlopen. Dan we in ieder geval wat flexibiliteit hebben in het asset, zodat we ook kunnen gaan schalen. Ja en er reist bij mij de vraag inhakend op datgene wat je aan het begin van ons gesprek zei.

Verschil tussen Schiphol en Rotterdam. Stakeholder speelveld onder andere. Ik spreek uit ervaring om te zien hoe je ook je communicatie aan moet pakken.

Klein beginnen met een grote stip op de horizon
Om iedereen mee te krijgen, begripsvorming, kennisdeling, etc. Hoe ervaar je dat hier de neiging staat bij innovatietrajecten, zeker als het om zulke grote opgaven gaat, om dat groots op te pakken? Zichtbaarheid aan te geven, etc. Terwijl je liever ook het kleinschalig houdt, om het behadbaar te houden en samen stapjes te zetten.

Hoe zien jullie dat? Aan de ene kant leidt dat zelfs hoe kleinschalig je ook communiceert tot veel aanwas van nieuwe partijen die iets willen doen. Wat ik zelf wel merk is, we vertellen graag het verhaal van een stip op de horizon. En hoe klein het ook is, passen deze kleine en schalige innovatietrajecten ook bij.

Omdat ze indirect best een grote impact hebben op Europees vlak. Wat je ziet is dat we best weleens aangekeken worden op die verduurzaming, dat komt toch niet van de grond. Tot aan DM's op LinkedIn van een viertal personen.

Als we bijna noemen, als ze luisteren dan weten ze ook wie het zijn. Die echt te pas en te onpas negatief zijn over alles wat we doen, maar letterlijk alles. En eigenlijk altijd benadrukken dat het kleinschalig is en dat er nog steeds gevlogen wordt met een 17-7 van Transavia.

We weten dat we het doen voor de toekomstige luchtvaart. En dat we met hetgeen wat we nu op de luchthaven doen, niet morgen direct een oplossing hebben. Maar als niemand het doet, dan gebeurt er helemaal niks.

En wie heeft er uiteindelijk te maken met het collectief? De collectieve beweging die we met elkaar weten bereiken. Maar zitten daar spelers in die echt een hele grote invloed kunnen uitoefenen op dat pad? Op besluitvorming. Ja, op besluitvorming.

Het hele ecosysteem moet bewegen
Ook vooral om de grootste ambassadeurs die je kan hebben, maar die je wel echt nodig hebt om stappen te zetten. Als je daar iets over kan en mag zeggen natuurlijk. De beleidsbepalers, dat is één.

Dat zie je nu met, we hebben het nog niet beroemd, SAV. Biobrandstoffen, synthetische brandstoffen. Waarvoor je geen grootschalige infrastructuur aan hoeft te leggen op een luchthaven.

Aangezien je op een conventionele manier de brandstoffen bijmengt in bestaande vliegtuigen, bestaande toestellen. Wat je ziet is dat de EU daar nu een x-percentage voor heeft genoemd. Wat verplicht bijgemengd moet worden in de conventionele brandstof.

En je ziet dat er nu een markt aan ontstaan is, omdat beleidsbepalers nu eenmaal een standaard zetten. Ik denk dat dat een hele grote is. Ik denk twee, de luchtvaartmaatschappijen zelf.

Als je drie jaar geleden kijkt naar toevallig het onderdeel waterstof, dan hoorde je geen enkele luchtvaartmaatschappij. Nu komen ze langzaamaan uit hun schulp en zijn ze betrokken. Dus de vliegtuigbouwer en de airliner moeten ook die kisten kopen.

Precies, vliegtuigbouwer Airbus moet ontwikkelen. Wij als luchthaven moeten luchthaveninfrastructuur realiseren om waterstof op te slaan en te kunnen tanken op het luchthaventerrein. Dus je hebt het gehele ecosysteem nodig.

En het is mooi dat dat in verschillende projecten ook samenkomt bij ons op de luchthaven, om voor elk klein puzzelstukje eigenlijk een antwoord te geven straks. Ja, mooi. Ik barst van de vragen.

Vogels als onverwachte stakeholder
Ja, ik ook. Ja, dus John, ik kijk ook met schuinoog naar de tijd. Vertel, welke vraag moet jij eigenlijk nog kwijt? Mijn vraag is, welke verrassingen in je pilot heb je nou als je terugkijkt alweer gezien, waarvan je aan de voorkant nooit had verwacht dat die zouden komen? Oeh, goede vraag.

Meerdere dingen zouden zijn. Die mogelijk impact hebben op de waardecreatie van dit project. Zullen we een beetje kaderen? Nog meer kaderen.

Echt, je kaapt al mijn vragen John, dat is zo niet leuk. Maar, Daan, vertel. Heb je ze allemaal opgeschreven? Nee, ik onthoud ze wel.

Een leuk ding wat we gezien hebben, waar we totaal geen rekening mee gehouden hebben, was dat de waterstofinstallatie zelf blijkbaar een aantrekkingskracht had op vogels. Gedurende warme momenten van het jaar. Dus waarbij je zag dat... Metalen vogels? Nee, dat werkelen, echte vogels.

Die blijkbaar van koele objecten houden. Dus dat zagen we bij de testinstallatie die nu in Marknesse in Flevoland neergezet is. Die had extra onderhoud nodig.

Ja, en heeft dat een impact op waardecreatie? Ja, in een positieve vorm. Aangezien wij nu, voor de installatie die wij gaan neerzetten op de luchthaven, in ieder geval weten dat we in de gaten moeten houden of dat echt zo was. Dat je nog een stakeholder te managen hebt.

Precies, ja. Want vogels op een luchthaven, dat willen we niet. Ik denk dat het wel het stapgewijze proces is.

In dit geval zag je in een labomgeving, of een gecontroleerde omgeving van het NLR, waar een soort gelijke installatie neergezet is. En waar we dus al heel veel geleerd hebben. Naar situatie 2. Een stukje schalen en het neerzetten in de operationele omgeving bij ons.

En dan zie je dat het eigenlijk al tot een bepaalde waardecreatie heeft geleid. Ja, mooi. Mooi, dankjewel.

Helene, wil jij nog een vraag stellen? Of zijn ze open? Ja, dat is een beetje de slotvraag. Dus ik denk, ik wacht er nog even mee. Tane, heb jij nog een vraag? Want wij zijn jou aan het bestoken met allerlei vragen.

Maar misschien niet om je voor het blok te zetten. Nee, maar misschien wel een goede vraag. Dat als je nu hoort waar we mee bezig zijn.

Kijk naar de hele keten
En wat er misschien nog op ons af komt. Qua ontwikkeling op het luchthaventerrein. Wat zou jullie boodschap vanuit jullie kennisdomein zijn voor ons als luchthaven? Mooie vraag.

Mooie vraag, omdat vooral S-management natuurlijk zo'n hol theoretisch begrip is. Kijkend vanuit mijn vakgebied is het wel dat je moet kijken naar de hele keten. Ik hoor eigenlijk al dat je heel veel stakeholders eigenlijk al in beeld hebt.

Dat je eigenlijk ook heel goed in beeld hebt van wat zijn de stakeholders en wat zijn hun belangen. En dat je die eigenlijk door gaat vertalen naar oké, wat betekent dat nou concreet? Als je die belangen straks moet gaan managen op grotere schaal. Brandweer die maakt nu een plan voor een 10 kilogram unit.

Maar ja, straks zijn het tonnen. Kun je dan nog wel op dezelfde plek terecht? Of moet je dan, misschien Rotterdam de Heke Airport niet de juiste locatie om te beginnen. En moet je een andere locatie hebben waar het creëert? Of moet je je business model veranderen? Waarmee je distributie op een andere manier regelt.

Maar ook gewoon de vliegtuigen, het tanken. Wat je net eigenlijk ook al aangaf van je hebt verschillende soorten brandstof. We weten nog helemaal niet wat het gaat maken.

Ik denk altijd terug aan de VHS band. De oudere luisteraars die het uiteindelijk won van een supergoed Philips apparaat. Maar omdat ze gewoon een bepaalde industrie wisten te overmannen.

Werd het de VHS band standaard. Bij de luchtvaart heb ik ook zo'n beeld van, we zijn bezig. Dat gaan alle drie zien John, dat is het mooie bij luchtvaart.

Je gaat dus SAV zien, biobrandstoffen en synthetische brandstoffen. Waterstof en batterijen elektrisch. En dat heeft allemaal te maken met, lastig vooral, energie densiteit.

Hoeveel energie haal je uit die brandstof. Die belasting. En daarom hebben we alle drie nodig.

Misschien krijgen ze alle drie wel in één vliegtuig. Hybride varianten, die bestaan ook nog en zijn ook nog eens in ontwikkeling. Ik denk zeker dat we rekening moeten houden met het scenario dat er meerdere soorten brandstoffen op luchthavens gaan komen.

Mensen, data en processen maken opschaling mogelijk
Zeker en allemaal met een impact op de infrastructuur en ook de organisatie. Vanuit Asset Management is mijn oproep ook altijd, iedereen denkt gelijk aan de dingen die we buiten bouwen, de opslagdepots, de infrastructuur. Maar Asset Management gaat ook om de mensen.

Een stuk opleiding, wat is de impact op het kennis- en kundengebied van de mensen die er nu zitten. Hebben we niet straks andersoortige mensen nodig om dit werk te kunnen bemannen? Waar moeten we rekening mee houden? Vooral uit de optimalisatiecyclus sluitend, ook van welke informatie willen we straks eigenlijk aan de achterkant verzamelen? Om te meten of we het nou goed doen. Want we zitten nu juist heel erg in die fase van bloei, enthousiasme.

Maar ja, ook aan het einde van je pilot kan ik me voorstellen dat je wil weten van ja, is het nou een succesvolle pilot? Als we straks grote schaal toe gaan passen, wat worden dan de criteria die we gaan meten aan de voorkant? Om te kijken of we straks een succesvol project hebben of dat we succesvol buiten bezig zijn. Dan heb je het weer een beetje à la TRL. Technology Readiness Level.

TRL is iets over de innovatie, dus van hoe ver is je innovatie en hoe breed kun je hem toepassen. Maar bij mij gaat het ook meer over, wat zijn nou de performance indicators? Dus prestatiemetingen, dat je aan de achterkant gaat meten van oké, is de organisatie op de hoogte. Hoe gaan we dat dan meten? Hebben alle stakeholders betrokken in de besluitvorming? Hebben alle stakeholders de minimale informatie die nodig is om überhaupt brandstof te kunnen tanken in vliegtuigen? En op die manier juist eigenlijk de hele keten sluiten.

Dus ook kijken naar werkprocessen, organisaties, data. Data is natuurlijk een groot goed. Je noemde hem eigenlijk net al bij de elektrische laadpaal.

Moeten we naar het vliegtuig blijven kijken? Straks heb je openlijk 200 man die letten of het vliegtuig wel wordt volgeladen. Dat zijn namelijk de passagiers die kijken of het vliegtuig... Precies, maar een ander vraagstuk. Stel je hebt één laadpaal en twee elektrische vliegtuigen.

Is de laadpaal bezet, ja of nee? Op straat kom je er misschien wel mee weg en rijd je straat verder. Maar op een luchthaven is dat even een ander verhaal. Je vliegt niet zomaar even naar de andere luchthaven.

Zulke basale vraagstukken die voor een luchthaven in ieder geval relevant zijn, nieuw en impact hebben op bestaande processen. Ja, want daarop inhakend. John, even als ik hem kort samenvat.

Jouw advies is... Volgens mij, nee, jouw bevinding is... Volgens mij zijn jullie heel goed bezig daar in Rotterdam. En tegelijkertijd. En het advies om daarbij ook te kijken, voor zover jullie dat nog niet doen, naar van, joh, hoe gaan we nou, hoe hou je die in oog? Dat je daadwerkelijk op de goede weg bent, continu.

Dus dat je eigenlijk succesvol bezig bent. Uiteraard met oog voor de doelstellingen. Maar hoe maak je dat nou echt tastbaar? En hoe hou je hem schaalbaar? Schaalbaar, precies.

We zijn nu in het klein bezig. Maar ik hoor af en toe al dat je zegt van, we doen heel veel nieuwe dingen. En dat je eigenlijk ook gelijk doet van, die nieuwe dingen die we nu doen, als we die straks opschalen, moeten we dan hetzelfde doen? Of moeten we daar al rekening mee houden van... Ja, precies.

Ook een soort reflectie op wat we al... Net zoals je schoorsteentje, alleen dan op grotere schaal. Ja, waarbij ik overigens wel denk dat je de snelheid en de motivatie erin houdt te zitten als je het opdeelt in kleine onderdelen die je uitvindt met elkaar of ontwikkeld. Niet uitvindt, dat is weer wat anders.

Maar de uitnodiging is inderdaad om het ook af en toe integraal te pakken, maar probeert niet te veel met elkaar te vermengen. Mijn ervaring werkt echt verlammend, omdat je het weer heel complex maakt. Ik heb nog wel eigenlijk een slotvraag als we daar zijn gekomen.

De grootste impact zit in het proces
Checkvraag, ja. Want jij zegt ook, Daan, impact maken vanuit technologische verandering op businessmodel, systemen, processen, mensen. Kan je een indicatie geven van waar maak je de meeste impact? Is dat overal een beetje gelijk? Heb je van alles evenveel? Of is het vooral processen op dat businessmodel, licht meer bij de mensen? Ik denk misschien nog wel binnen een luchthaven op procesniveau.

Aangezien een luchthaven een lappendeken is van processen, tussen mensen en dingen. En een dingen noem ik daar, welk asset dan ook. Of het nou een fuel truck is tot aan een terminalgebouw.

En zoveel verschillende partijen, die ook verantwoordelijk zijn voor een deel van het proces. En het totaalproces zorgt ervoor dat jij van A naar B kan met een vliegtuig. En daar prik je nu met nieuwe brandstoffen op in.

En je prikt in op misschien één onderdeel van elk van de processen van jezelf of een derde partij. En ik denk dat dat misschien nog wel de grootste impact is. En dus niet zichtbaar.

En dat daardoor misschien innovatie in de luchtvaart ook langzaam gaat. Omdat we een mondiale branche zijn. Veiligheid echt op nummer één hebben.

En we afhankelijk zijn van zoveel verschillende partijen, die samen tot één proces komen. Dus ik denk dat daar de grootste impact op zit, eerlijk gezegd. Oké, dankjewel.

Heb ik toch echt de allerslotvraag voor jullie beide heren. Welke oproep doen jullie ieder voor zich, om die droom van de toekomst waar te maken? En dat we nog beter klaar zijn voor die toekomst? Kijken even wie van jullie wil beginnen. Ik wil aanhaken op Daan.

Rijg de processen vroeg aan elkaar
Ik moest gelijk denken aan de satéprikker. Gewoon al die verschillende processen in een lappendeken, die je aan elkaar moet reigen. Dat is denk ik ook gelijk oproep voor mijn droom, van hoe mooi je dat met zo'n pilot eigenlijk inzichtelijk krijgt, waar je eigenlijk rekening mee moet houden.

Met hoeveel verschillende processen en mensen en middelen je te maken hebt. En laten we proberen met z'n allen zo'n satéprikker zo vroeg mogelijk in proces te creëren, zodat je daar zo goed mogelijk op kan antwoorden. Voor mij zou hem zijn, denk ik, durf in deze fase van ontwikkeling, nog af te stappen van je commerciële doelen, ook als organisatie, die bij kan dragen aan het grotere doel, in dit geval de introductie van duurzaam bevormen van luchtvaart.

Je krijgt hem hoe dan ook dubbel en dwars, dubbel terug uitbetaald. Hetgeen wat je nu investeert, daar geloof ik in, krijg je gewoon in dubbele mate terug. Nou, beter dan dat kunnen we hem volgens mij niet afronden.

Dus John, Daan, dank jullie wel. Feline, dank je wel. Yes, en ik ben heel benieuwd naar wat de komende jaren gaan brengen.

Wij houden de luchtvaart zeker in de gaten. Precies. Heel mooi, dank je wel.

Dank. Dank je wel. Julia Fielt en Natasja Oomsch voor het monteren van al het opnamemateriaal.

En tot slot onze collega's van DPI voor de eindredactie. Ben jij benieuwd wanneer de volgende aflevering online komt? Volg ons op Spotify of hou onze LinkedIn pagina in de gaten.