Tenderen is mensenwerk in bouw en infra

Hey jij! Leuk dat je luistert naar onze podcast. Dynamiek in techniek staat voor voortdurende veranderingen, ontwikkelingen en vooruitgang. In deze podcast duiken we in de bewegingen die de infra-, bouw- en energiesector vooruit stuwen.

En laten we je zien hoe dynamiek de sleutel is tot succes. Ik weet niet of je het zag, maar tenderen is echt heel leuk. Het is gewoon puzzelen, het is iedere keer anders.

Leg de puzzel, werk samen en dan krijg je gewoon een hele mooie eindresultaat. De bouw- en infrasector staat nooit stil. En wij ook niet.

De menselijke kant van tenderen
We schuiven aan bij experts, opdrachtgevers en innovators om samen te ontdekken wat er speelt, schuurt en bruist in de markt. Vandaag schuif ik aan bij twee mensen die weten hoe je een tender echt wint. Niet alleen op papier, maar vooral in de samenwerking.

Kennismaken met Leanda en Ferry
Ik zit met Leanda, wil je jezelf even voorstellen? Ik ben Leanda Woogaerts, hoofd tenderbureau bij Maurik Infra. Leuk. Hoe lang zit je al in het vak? 15 jaar zit ik al bij Maurik.

En hoe lang zit ik in het tendervak? Wanneer is het begonnen? Ik denk dat ik een paar jaar in dienst was. Toen kwam Envy, dus ik denk een jaar of 13. Ferry Derger ken jij je denk ik wel in.

Wie ben jij en wat doe jij? Ik ben Ferry Witting, ik ben tendermanager bij Just Process Innovators. En hoe lang zit jij al in het vak? Mijn eerste tender heb ik volgens mij in 2009 al gedaan, dus dat is ook al een tijdje terug. Ja precies.

Dan zit ik hier met echt kennis aan het aanvolgen. We beginnen met de menselijke kant van tendermanagement. Want tenders winnen draait niet alleen maar over strategie of kwaliteit, maar ook om mensen die wekenlang pieken, samenwerken onder druk en soms vergeten waarom ze eigenlijk tenders doen.

De hectiek van de laatste tenderweek
De tenderdruk is hoog, de dagen zijn vaak lang en de lat ligt hoger dan ooit. De vraag is dan ook hoe hou je focus, energie en plezier in een vak dat continu vraagt over presteren? En hoe kom je dan van papier naar echt partnerschap? Ferry, wil je ons eens meenemen? Hoe ziet de laatste week voor een deadline eruit? Tja, wat zal ik daarop zeggen? Ja, die laatste week, dat is toch altijd nog wel een vrij hektische week. Veel dingen die toch op het laatste moment nog even aangepast moeten worden.

Je denkt dat je gedurende zo'n traject eigenlijk alles wel heel goed gepland hebt. Diverse sessies voor plan en prijs. Nou, er wordt daar al ja geknikt.

Maar dan is het toch, merk je dat bij sommige teamleden zenuwen gaan ontstaan aan het einde van ja, is dit het wel? Hebben we het nu al heel goed geraakt? En nou ja, dan blijkt dat zo'n laatste review soms nog wel eens een keer een extra review overheen moet voor een plan. Of we zijn het laatste moment nog heel veel prijzen en toch nog extra aan het opvragen. Hektiek ten top zo'n laatste week.

Ja, Leanne, ik zie u eigenlijk alleen maar knikken. Ja, heel herkenbaar wat u zegt. Ja, het is wel zo dat je denk door vaker doen leer je wel beter plannen.

En weet je dat je nog meer tijd moet inruimen voor het uiteinde. Dat geeft wel minder stress. Ja, maar dan nog, soms zijn er aanbestedingen.

Daar weet je gewoon van dit komt tot het einde en het blijft spannend. Ja, en dan zie je iedereen pieken. En sommige mensen bij mij vinden dat heel fijn.

Sommige mensen worden daar toch een beetje onrustig van. Ja, dan is het ook soms gewoon toch naar huis sturen en zeggen stop maar even voor vandaag. Morgen maar weer fris verder.

Leiden onder druk
Ja, want wat doe je dan met een spanning in een team? Wat doe jij daar dan als als leider van hoofd tennibureau? Ik kan me voorstellen dat het ook iets met jou doet. Dat je denkt hoe moet mijn team wel met de voetjes aan de grond houden, zeg maar. Tuurlijk moet je dat doen en het is altijd even kijken van hoe reageert iedereen en wat is er aan de hand.

Ja, soms is het dus toch gewoon dat je zegt van ja, weet je, je kan hier blijven zitten, maar ga maar gewoon even naar huis. Ga iets anders doen. Ga een rondje lopen, even frisse neusen halen.

Gewoon op die manier zeg maar weer even een nieuwe kijk. Maar soms kan het ook gewoon zijn dat je even gewoon lekker mee kan doen. Dus even meedenken, meesparren.

Zodat ze bij jou even kunnen roepen wat ze denken en dan komt er samen wel weer iets moois uit. Ja, precies. Want jouw rol als leider doe je ook vaak mee in die laatste review ronde waar bijvoorbeeld Ferry het net over had? Of draag je ook een actieve rol bij in de aanbesteding? Of verschilt dat heel erg? Dat verschilt heel erg per aanbesteding, maar ik moet zeggen de laatste jaar probeer ik meer in de review rol te zitten.

Dus ben ik wel eens zo iemand die je misschien toch op z'n kop zet. Maar dat probeer ik eerder te doen, want ik weet hoe vervelend ik het zelf vond. Dus ik probeer dat dan niet in de laatste gouden versie te doen.

Maar ja, soms dan denk je toch van nee jongens, dit is hem niet zeg maar. We hebben hem nog niet. Een beetje eerder aan de slag.

Ja, maar dan probeer ik wel echt proactief mee te denken. Zo van ja, kan je niet alleen roepen van ja, het is niet smart. Nee, precies.

Maar daar word je niet blij van. En wij ook niet. Ferry jij dan? Want jij bent vaak als, ik wil het externe zeggen, want dat klinkt altijd zo ver weg.

Maar hoe ga jij om met de spanning in een team als tandem manager? Dat zit natuurlijk bij veel verschillende klanten ook. Klopt. Ik vind het altijd wel heel erg fijn om proberen het draagvlak te gaan creëren binnen mijn team.

Dat klinkt heel vreemd, maar zeker als je dus van tevoren een proces probeert af te spreken of afspreekt met elkaar, probeer ik zoveel mogelijk dat proces ook te handhaven en mensen erbij te betrekken die in het team aanwezig zijn. En ja, dan voelen ze zich gezien en dan kan je ook makkelijker veranderingen die binnen zo'n team zitten door een wijzering die via nota binnenkomt, kan je makkelijker opvangen dan met z'n allen. Ja, en wat bedoel je precies met proces? Nou, als we aan het begin beeld vormen, bij de klant zitten, van hoe ziet zo'n tender eruit? Wat gaan we precies doen? Dan spreken we een aantal stappen met elkaar af en dan komt ook vanzelf naar voren van als we deze willen winnen, dan moeten we wel alle type mensen bij het team hebben en dan gaan we gezamenlijk op zoek om te zorgen dat we zo'n team ook krijgen.

Ja, precies. Het is alleen maar belangrijk. Ja, dat gaat in ieder geval goed.

Ja, het is echt een team ding. Als je het alleen wil doen, dan ga je het niet redden. Nee, precies.

Verliezen mag pijn doen
Nou, mooi. Mooie instelling. En ik kan me ook voorstellen dat het best pittig is als je een tender verliest waar je maandenlang tijd in hebt gestoken.

Jullie zitten beide al meer dan tien jaar in het vak, dus ik zie jullie ook al wel lachen. Jullie hebben het zelf denk ik ook meegemaakt, maar ook vanuit jullie leidinggevende rollen zie je dat nu ook. Eerst de vraag is, wat doet het met jullie? Hoe hebben jullie dat zelf destijds ervaren? Nou ja, als ik even voor mezelf.

De ene tender heb je er meer last van dan de andere tender. Hoe komt dat dan? Ja, dat weet ik eigenlijk niet. Soms ben je er misschien al zelf zo van overtuigd.

Deze, daar hebben we echt gewoon alleen maar tienen. En als die dan niet komen, dan roep ik altijd heel hard. Ik heb er geen last van hoor, maar vervolgens als iemand binnenkomt, dan denk ik ik ben best wel onvriendelijk vandaag.

Dus ja, dan denk je toch van, oh ja, dan baal je er gewoon van. Maar dan is het ook, dat geeft ook niet. Je moet ook gewoon kunnen balen, zeg maar zelf.

En omdat ik dat zelf ook heb gehad, zie ik dat ook bij de mensen natuurlijk. Dan denk ik, ja weet je, je mag er ook gewoon van balen. En dat hoort er ook een beetje bij.

Het zou wel gek zijn dat als je er zo lang aan gewerkt hebt, dat je dan denkt, nou ja, jammer. Als je gaat tenderen, ik in ieder geval wel mee, gewoon om te winnen. Als je dan zoveel energie erin gestoken hebt met z'n allen, dan hoop je ook dat je wint.

En als je dan niet wint, zeker als het echt een tender is waar je als bedrijf denkt, ja, dit moeten we hebben. Als je die dan niet pakt, dat is gewoon jammer. Ja, zeker.

En dat is dan op individueel niveau. Maar hoe ga je daarmee om als team? Ja, dat is ook echt heel verschillend. Er is niet echt een pasklaar antwoord nu op te vinden, voor mij in ieder geval.

Dat is echt heel afhankelijk van de mensen die je voor je hebt. En het ene team gaat daar gewoon ook echt veel makkelijker mee om, omdat ze ook wel voelen van oké, we doen dit, deze tender. En het is super vet als we hem winnen, omdat het ons verder kan brengen.

Maar als we hem niet winnen, gaan we gewoon over tot de orde van de dag en dan gaan we gewoon verder. Dan pakken we de volgende weer. Maar een ander team, ja, die kan er echt veel meer moeite mee hebben om door te gaan.

Ik heb wel eens een keer met een tender meegemaakt waar we echt misschien al een jaar mee bezig waren geweest en die verloren hadden uiteindelijk. Ja, dat je echt gewoon met teamleden gesprekken aan het voeren bent, omdat ze het toch zo jammer vinden dat we hem niet gepakt hebben. Ja, precies.

Ja, maar dat snap ik ook wel. Dan ben je er echt een jaar, heb je er vol de bak in gezeten en dan in één keer is het klaar. Terwijl je wil gewoon gaan maken het werk.

Succes vieren en blijven leren
Ja, en een jaar is ook wel echt lang, maar daar gaan we het later nog even over hebben. En dan hoe vier je als je het wel wint? Ja, niet altijd met een bol, maar wel even goed de aandacht erop. Ja, ik probeer er altijd wel richting het team waar ik mee werk.

Nou ja, of persoonlijk te spreken met nog een laatste sessie of in ieder geval een uitgebreide mail aan te sturen met iedereen te bedanken met alle inzet die ze gedaan hebben daarvoor. Ik vind dat belangrijk. Maar is die aanpak dan anders dan als je een tender verliest? Nee, dan gaat er ook zo'n mail wel uit.

Ja, precies. Omdat ik het niet vanzelfsprekend vind dat altijd iedereen zich over maar continu voor inzet. Zeker in zo'n piekperiode.

En ik denk als ik het niet doe, ja, ik wil voorkomen dat ze de volgende keer denken, nou leuk dat je het vraagt, maar zoek maar een ander voor je team. Ja, dus dat is ook die draagvlak waar je naartoe straks eigenlijk over had. En Leanne en jij? Die niet, maar Esmee heeft heel lang bij ons gelopen.

Die heeft mij geleerd, succes moet je vieren Leanne, want wij gaan altijd heel snel door naar de orde van de dag. Iedereen is helemaal blij. Dus wat we nu doen nu, laat ik het aan een team ook binnen de werken, maar wel van wat wil je? Wil je inderdaad iets extracteren? Wil je een gebak halen? Wil je een borreltje doen? Dan kijken we gewoon.

Ja, en dus zo vieren wij het. Heel leuk. Leuk.

Dat is ook leuk aan dat hele informele deel. En er zit natuurlijk ook wel een formeel deel aan, want ik denk ook dat het goed is om continu te blijven evalueren. Wat is er goed gegaan? Wat is er minder goed gegaan? En of je nou een tender wel of niet wint, om stil te staan bij.

Oké, wat hebben we in het proces afgesproken? Hoe was de inhoud? Dat heb ik jullie nog niet horen zeggen, maar ik weet wel uit ervaring dat jullie dat ook doen. Hebben jullie daar nog iets leuks over te delen, dat je zegt dit werkte bij een bepaalde aanbesteding supergoed? Ja, wat we in het proces doen als je wint of verliest. Ja, je kijkt ook altijd even.

Iedereen is benieuwd van oké, wat hebben we gescoord? Dus waarom hebben we gewonnen? Wat hebben we op prijs of heb je op plan? Wat is de score en wat is de veroordeling? Dus je kijkt altijd even van oké, wat staat er nu? Dat moet je ook even een dagje soms wegleggen. Want als je het verloren hebt, zitten de emoties er anders in dan wanneer je gewonnen hebt. Dus dat is het.

En we gaan altijd nog even opgesprekken natuurlijk ook bij de opdrachtgever om daar te evalueren. Dus wel intern als extern ook evalueren om zo de cirkel weer rond te maken om ervan te leren natuurlijk. Ja, nou ja, wat zij zegt, daar kan ik me wel in vinden.

Motivatie als het tegenzit
Leanda, eigenlijk is het een beetje de vraag hoe we het net ook al stelden, maar hoe hou je je team ook echt daadwerkelijk gemotiveerd als het tegen zit? Dus wat doe jij als leider? Want je hebt al gezegd, ga even een stukje lopen of leg het even naast je neer en ga wat anders doen. Wat ik vaak doe is toch het gesprek aangaan van waar zit het? Waarom kom je niet verder? Waar loop je in vast? En dan eigenlijk door de vragen te stellen of door het met elkaar over te hebben of heb je daar aan gedacht? Probeer je ze eruit te krijgen. Soms kan het ook zijn van oké, misschien moet je het op een andere manier structureren.

Dat kan ook helpen, zeg maar. Ja, precies. Het lijkt me ook best wel moeilijk als leider dat het, het kan heel erg persoonlijk bij iemand zitten, echt in de persoonlijkheid dat je überhaupt moeilijk omgaat met teleurstellingen.

Maar het kan ook zijn over dat je bijvoorbeeld het proces niet in de hand had of dat je de inhoud toch steek hebt laten vallen. Ben je daar van tevoren ook heel erg mee bezig als je zo'n gesprek aangaat? Nee, het is meer, je weet soms niet wat er aan de hand is of waar het zit. Vaker is het toch wel over de inhoud, maar ja, nee, ben ik niet aan de voorkant mee bezig.

Dan denk ik altijd van nou ja, we zien het wel, we gaan het zien. We gaan gewoon het gesprek aan. En dat is ook de verantwoordelijkheid van diegene natuurlijk.

Ja. En Ferry, hoe heb jij dat? Hou jij je team gemotiveerd? En dat kan ook zijn tijdens de aanbesteding zelf, hè? Is er gewoon een wijziging in de noten van de inlichting komt waar je naartoe straks over had dat je denkt nu moet de hele versiering over de kop en we hebben nog maar vier weken? Nou ja, ik probeer dan vaak wel gewoon, zeker als het zo'n grote wijziging is, gewoon even een tussen sessie te organiseren waar we het hele boeltje uit gaan leggen. Want ja, om dan gewoon een bericht rond te sturen van nou, dit is nieuwe nota jongens, er komt een nieuwe planning aan.

Ja, dat gaat niet meer redden. Dan heb je het wel over extreme dingen als er echt een grote wijziging komt. Maar ja, dan het hele team bij elkaar.

En dan moeten we rolverdeling aanpassen. Heb je iemand extra nodig? Wat doet het voor ieders agenda? Dan doe je het ook, nou, waar we het net al over hadden. Je doet het samen.

Het juiste team is meer dan de juiste cv’s
En ik denk dat dat gewoon echt wel belangrijk is. Ferry, hoe creëer je vertrouwen in teams die worden samengesteld? Teams die worden samengesteld? Nou ja, inderdaad precies hetzelfde. Aan het begin een kick-off organiseren waar we iedereen uitnodigen.

Ik probeer daar van tevoren al met de personen die in de kick-off zitten een telefoontje te hebben. En daarin af te stemmen van wat is jou meegegeven? Wat jouw rol binnen deze tender gaat zijn? En met dat gegeven gaan we gewoon een gesprek aan binnen de tender van nou, waar ga jij goed op? Waar ga je minder goed op? En proberen op die manier teamvorming. En dat is wel grappig, want jij haakt vaak aan als de tender samenstelling al is geweest.

En Leona, jij zit natuurlijk bij Maurik aan de voorkant van dat hele proces. Hoe pak jij dat aan? Hoe pak ik dat aan? Ja, soms is er een selectie, dus dan weet je al een beetje wat er gaat komen. Dus dan kan je al voorstellen, oké, wat gaan ze vragen? Welke mensen sluiten daar het beste bij aan? Welke externe partijen hebben we daarbij nodig? Kunnen we het zelf? Moeten we iemand inhuren? Dus je kijkt echt even, je probeert echt te kijken om de best fit te doen, zeg maar, voor deze tender.

Maar ook wel een beetje te kijken van, oké, gaan deze mensen ook samen? Want ja, als je niet meer makkelijk met elkaar samenwerkt, is het toch heel moeilijk om die paar pagina's goed op papier te zetten. Dus gewoon kijken naar de mensen. En wat doe je dan wel eens als het dan niet zo goed gaat? Dat je van tevoren dacht, oké, deze samenstelling was goed, maar het loopt toch niet zo lekker? Laat je dat dan heel erg bij je team of ga je daar zelf mee escaleren? Ja, eerst probeer je het wel bij je team te laten, maar daarna ga je wel zelf mee escaleren.

Want dan denk je toch ook van, het werkt toch soms niet? Dan moeten we toch even kijken wat we dan doen. Kan gebeuren natuurlijk, inschattingsfouten aan de voorkant of het loopt toch anders? Of de uitvraag is toch net anders? Dat kan soms ook, dat je denkt, oh nee, maar deze vraag hadden we niet verwacht. Dan vind ik dit een hele mooie vraag, want ik ben gek op kwetsbaar opstellen.

Kwetsbaarheid vraagt om echt contact
Maar wat is voor jullie de kracht van kwetsbaarheid in een tenderteam? Hoe kijk jij daarnaar? Ik vind dat er vertrouwen er moet zijn om je kwetsbaar op te stellen. En hoe zorg je, hoe? Dat is een container die we eventjes gaan uitpakken. Dat is toch al een diepe container, denk ik.

Nou ja, hoe doe je dat? Ik denk dat dat ook wel een stukje is van dat je veel met de mensen werkt, dat je weet een beetje hoe je er in elkaar steekt. Als het over je eigen mensen gaat, is het natuurlijk heel makkelijk. Iedereen weet sowieso dat de deur open staat en dat ze met alles terecht kunnen.

Dus dat is denk ik iets waar je jaren aan gebouwd hebt. Ook met de partijen waarmee je werkt, vind ik dat het gewoon moet kunnen. Dat het gewoon schrikbaar is.

Wij werken ook wel met dpi. Dan is het gewoon even een telefoontje en het open gesprekken denk ik met elkaar afvoeren. Want alleen dan denk ik dat je eruit komt en dan kom je er samen weer sterker naar voren.

Soms net even wat meer vragen dan alleen maar bezig zijn met het werk. Dus niet dat we een opdracht hebben met elkaar te vervullen, maar je bent behoorlijk intensief bezig in een hele korte tijd en er moet veel werk verzet worden. Bijvoorbeeld te vragen, joh, jij ging gisteren tot na het theater, hoe was het? Of je bent met een bepaalde hobby bezig.

Dat je net even wat meer weet van elkaar en daar af en toe op inhaken. Dat krijg je ook een bepaalde band met elkaar. En dat moet niet geforceerd worden.

Zeker niet. Dan vragen mensen wel eens, ja hoe gaat het? Ben je nou echt geïnteresseerd in het antwoord of vragen het gewoon omdat het sociaal wenselijk is om te vragen hoe het gaat? Dat hoor je wel. Dan prik je er zelf wel een prikje doorheen.

Tenderen doe je nooit alleen
Heerlijk. Gelukkig. En als jullie één advies mochten geven aan jonge mensen die dit vak in willen.

Wat zouden ze moeten weten over de menselijke kant van tenders? Je had het net over kwetsbaarheid. Probeer dat. Probeer je gewoon kwetsbaar op te stellen.

Maar ik weet dat heeft ook te maken met het vertrouwen wat jij ook zei, Leanne. Het vertrouwen wat je binnen zo'n team creëert. Maar probeer altijd te luisteren wat er gebeurt en goed te communiceren met elkaar.

Want dan weet iedereen hoe je je voelt, hoe je erin staat. Dat bevoordert een samenwerking voor mijn gevoel. En dan sluit je denk ik ook mooi aan op wat Leanne aan het begin ook wel eens heeft gezegd.

Tenderen doe je echt niet alleen. Je hebt elkaar echt nodig. Dus daarom is die kwetsbaarheid ook wel heel belangrijk.

Leanne, heb je daar nog een toevoeging op? Wat ik zelf heel leuk vind, dat zou ik iemand meegeven, is dat je iedere keer in een ander team zit. Iedere keer in een andere samenstelling. Dus iedere keer kan je weer opnieuw met andere mensen leren kennen en samenwerken en weer dingen van leren.

Van EMVI-strateeg naar opgavestrateeg
Dus dat zou ik ze ook mee willen geven. En dan heb je het niet alleen maar over het MV-gedeelte, maar ook verschillende soorten projecten met dijkversterking, wegen. Dan de bouw- en infra- gericht samenwerken.

Dat betekent niet langer alleen reageren op wat de opdrachtgever vraagt, maar proactief meedenken over waarom die vraag er is en hoe de opdrachtnemer waarde kan toevoegen aan de maatschappelijke opgave. Als ik dit tegen jullie zeg, herkennen jullie dan in dit statement? En waarom wel en waarom niet? Ja, het is nogal een statement. En ik wist eigenlijk niet zo goed, wat bedoelen we nou met opgavergericht samenwerken? Wat is dat nu? Dus ik heb het opgezocht.

Gelukkig had Google een antwoord voor mij. Het is een manier om met verschillende maatschappelijke uitdagingen aan te pakken door de opgave centraal te stellen. In plaats van te werken vanuit de structuur van één organisatie, worden de interne en externe organisaties flexibel ingezet om samen tot de beste oplossing te komen.

Zonder teveel rekening te houden met bestaande grenzen. Dus het is ook een beetje, als je de puur per contractvorm bekijkt, dan is het van een RAW naar een URVGC contract. En dat is natuurlijk al jarenlang zo.

Herken jij dat? Hoe ervaar jij dat? Ja, je ziet echt wel verandering natuurlijk inderdaad van RAW naar URVGC, naar het bouwteam, naar tweefasecontracten. En dat vraagt wel echt een andere manier van samenwerken. Waarbij dat je natuurlijk in een RAW met de directievoerder zit en in een tweefase in een bouwteam ga je zelfs samen ontwerpen.

Dus dan kom je al veel eerder bij elkaar, breng je op die manier kennis in. Dat zie ik wel echt als een grote verandering. Ja, want je had het er in jouw introductie ook over dat de eerste tender die je deed toen je al een paar jaar aan het werk was.

Welke tender was dat dan? Oh, dat weet ik niet meer. Maar ik weet wel dat ze begonnen met de MV-uitvragen altijd op omgevingsmanagement. Oké, ja precies.

Maar dat was dus ook met MV-component dan? Ja, met MV zeg maar. Want tenders waren er natuurlijk altijd al, maar er was veel laagste prijs. Prijs gedreven.

En ik denk dat er inderdaad één of twee jaar nadat ik echt bij Maurik ben begonnen, dat het toen de MV-uitvraag kwam. Dat was op omgeving dan. Ja, en Ferry, hoe heb jij dit statement geïnterpreteerd? Toch nog wel lastig om goed te interpreteren.

Ik ben nadat ik al wel een beetje aan het kijken naar hoe zo'n samenwerking met zo'n opdrachtgever. Je noemde net al diverse contractvormen, maar je blijft zeker met MV, je blijft toch vastzitten aan het aantal kantjes wat zo'n opdrachtgever uitvraagt. Ja, dan kan er wel weer het een en ander beantwoord worden, bijvoorbeeld via nota's.

Ja, dat is altijd weer afhankelijk van degene die de antwoorden geeft op de nota's. Of die zelf ook goed in de materie zit. En soms komt dat weer tot tegenstrijdigheden.

Dat je hoopt een antwoord te krijgen om weer de samenwerking naar een ander niveau te krijgen, maar dan krijg je iets terug. Je denkt je, ja, hebben ze het nou wel begrepen aan de andere kant van de lijn? Dus ik denk dat de wilde wel is, maar dat dat nog niet altijd zo naar buiten komt zoals het statement nu het zegt. Verder, je werkt dagelijks met standard teams.

Wat merk je dan van de verschuiving van MV-strateg naar opgave-strateg? Of hoe interpreteer je die vraag überhaupt? Nou ja, ik zie daar zeker wel verschuiving in. Gewoon een makkelijk voorbeeld, als we kijken naar de klassieke, dus aanhalingstekens MV-strateg, die krijgt de opgave om zo'n plan te maken. En die kijkt naar de gunstcriteria die in zo'n lijndraad staat.

En die gaat een aantal sessies doen en die maakt het plan klaar, punt. Dan gaat naar de volgende. Wat ik nu steeds meer zie, is dat MV-strategen meer mee gaan denken van, oké, als ik nou maatregelen heb, wat doen die voor de prijs? Wat is het effect van mijn maatregel op de prijs? En dat is gewoon meedenken in een stukje verder gaan dan alleen dat plan.

En ja, ik zie het eigenlijk als een paar extra ogen die met mij meedenken als stand-in manager voor het eindresultaat. Ik vind dat positief. Zeker.

Ja, het wordt veel breder gekeken dan alleen maar van wat is het voor maatregel, maar ook wat doet het? Wat is de impact inderdaad op de hele aanbesteding? Op de opgave. Op de opgave, ja. En Leanne, bij Maurik zijn tenders onderdeel van de bedrijfstrategie.

Hoe zit die verschuiving dan precies bij jullie? Ja, we zien wel dat er andere dingen gevraagd worden, omdat er steeds meer bouwteams vragen. Nou. Ook gemeentes vragen dat uit, zeg maar, of visies.

Ja, dat vraagt wel iets anders van de mensen, een andere manier van nadenken, een andere manier van kijken dan, ja, hoe maak je nou het werk? Ja, je vraagt andere skills, je vraagt meer samenwerking uit, meer op de zachte kant in plaats van de technische kant. Dus je ziet daar wel een beetje een verschuiving in. Waarbij dat bijden natuurlijk altijd wel belangrijk is in het tenderteam, zeg maar.

Dus er zijn wel mensen van, hoe maak ik dat buiten? Als mensen van, oké, en hoe schrijven we dat nu mooi en goed op? Ja. En dat is even puur een visievraag, maar waarom denken jullie dat die verschuiving in de markt zo zichtbaar is? Dus dat niet meer opdrachtgevers alleen willen weten over hoe je het werk maakt, maar dat je ook echt de gedachtengang erachter wil, wil verkrijgen voordat je een partner aan je bindt? Ja, ik denk dat dat ook met een verandering bij de overheid te maken heeft. Dat de indeling van de overheid gewoon anders is, waardoor ze meer bij de markt neerleggen.

Dat zeker. En ik denk eigenlijk dat je nu de afgelopen jaren dat ook wel ziet. Dat er daar gewoon minder mensen of zo bij de overheid zijn, denk ik, in de voorbereiding, dat wij mee kunnen denken.

Maar ook wel omdat je het voordeel ziet, denk ik, als opdrachtgever van hé, als we nu een aannemer aan de voorkant mee laten denken, dan is het ook uitvoerbaar. Ja, precies. En daar zaten natuurlijk nog wel eens wat, ja, foulkosten in of dergelijke.

Omdat er toch iets bedacht was wat dan net buiten toch niet paste of anders moest. Ja, precies. En ik hoop ook dat het er maar in zit, maar dat zou ik in ieder geval een hele mooie... Ik kan dat niet per se verifiëren, maar de opgaves worden in Nederland denk ik ook steeds groter.

Als je kijkt naar de energietransitie, dat er ook een besef is gekomen, net zoals die reclame. Je mag natuurlijk geen reclame maken in deze podcast, maar iets over de energietransitie, die doe je niet alleen of denk je dat het allemaal beter kan of zo? Ik weet welke je bedoelt, ja. Je kan het niet alleen doen.

Wij hebben jou nodig. En dan denk ik, ja, dat is natuurlijk ook wel een schreeuw om aandacht van we moeten het met elkaar doen, want alle koppen bij elkaar kan je ook veel meer bereiken, zeg maar. Toch weer dat woord samenwerking, hè? Dat is wel eentje die er door deze podcast heen loopt.

Van papieren antwoord naar strategisch gesprek
Ja, en het is ook altijd zo'n containerbegrip, maar door dit soort gesprekken wel te hebben, ben je er wel meer aan duiden. Wanneer wordt er in een tender niet alleen een document gevraagd, maar echt een strategisch gesprek met de opdrachtgever gevoerd? Hoe doe je dat? Dat is echt, dat gaat helemaal afhankelijk van de uitvraag. Ik maak het nog best wel mee dat je bij teams zit en dat ze een beetje spierballen laten zien van kijk eens wat we allemaal in huis hebben en kijk eens hoe goed we dit kunnen en kijk eens hoe goed we dat doen.

En dat is voor mij gevoel veel te veel intern gericht en daarmee nog niet direct de samenwerking opzoeken met een opdrachtgever. Dat proberen we altijd wel in kaart te brengen. Het is leuk dat je dit kan en dat is ook zeker belangrijk, maar wat willen zij? Ja, mooi gezegd.

Het is wel heel belangrijk om te weten van waar sluit je je nou mee aan en hoe schrijf je dat dan op? Maar ik interpreteer de vraag ook nog net iets anders. Dan dacht ik, ja, hoe kan je nou zorgen dat je dat al misschien in de tender doet? Dus die samenwerking juist daar meer in opzoek. Dus ja, als er een dialoog is, gewoon gaan.

Maar ja, ook hoe doe je dat dan? Altijd gaan naar een dialoog. Altijd naar een dialoog gaan. Maar daar begin je denk ik al met je vorming van je samenwerking.

Heb je daar een mooi voorbeeld van van hoe dat dan uit in de praktijk? Hoe zoek je die samenwerking op? Ja, je begint al door echt even de tijd te nemen aan de voorkant natuurlijk van oké, stel jezelf nou eens voor, maar niet alleen wat is je naam, je functie en wat doe je, maar echt even een slagje dieper. Dus dat je echt even daar de tijd voor neemt. Dus dat je eigenlijk al je eigen visie benoemt, wat je net ook noemde.

Ja. En hoe bouw je in dat proces vertrouwen? Juist dat de tenderfase juist zo formeel en competitief is. Ja, dat kan dus alleen met die contactmomenten kan je dat vertrouwen bouwen.

Want als jij alleen maar via de nota van inrichting en via tendernet de vragen kan stellen, ja, dan is vertrouwen echt zo moeilijk, denk ik. Ja, klein voorbeeld. Ik maakte natuurlijk van tevoren in de voorbereiding van deze podcast een grapje.

Maar als je dat in een plan van aanpak zet, dan is het natuurlijk gewoon een platte grap. Maar als je het vertelt, is het veel leuker. Zit het hem daar dan ook in, bedoel je dat te zeggen? Ja, dat is wel zo.

Want ik denk dat als je de mogelijkheid tot het stellen van een vraag aan een iemand, zeg maar, dan kan je hem veel meer uitweiden, kan je veel meer woorden gebruiken. Je gebruikt je handen, je gebruikt gewoon je mimiek. En daarmee kom je op een bepaalde manier over.

En als ik hem op papier stel, dan denk ik, ja, hij moet wel dus aan de goed staan dat ze in één keer snappen wat ik bedoel en ik ook een goede antwoord krijg. Maar zou je dan ook een voorstander zijn in plaats van een papieren document dat je voortaan een video op mag sturen in de afgesteding? Het zou me niet verbaasd als dat soort dingen in een keer in gaan komen natuurlijk. Hoe vet zou het zijn? Dat is wel leuk.

Dan vraag je ook echt andere competenties. Ik wou net zeggen, dat vraagt ook wel iets hoor. Ja, als je dan video's gaat opnemen.

Waarom nemen we niet gewoon een podcast op? Ja, dat is een hele goeie. Maar als we het hebben over de tenderaars van de toekomst. Leander, hoe selecteer en ontwikkel jij mensen die niet alleen kunnen schrijven, maar ook strategisch denken en verbinden? Dus eigenlijk waar je het net over had, er wordt niet alleen maar meer gevraagd in een aanbesteding hoe maak je het werk, maar ook hoe schrijf je een visie op? Hoe selecteer je daarop? Hoe selecteer je daarop? Ja, heel veel doe je gewoon op gevoel.

En dat is natuurlijk eigenlijk helemaal niet, ja, hoe doe je dat? Maar je kijkt nu dus niet alleen van, oké, heeft iemand de competenties? Naast dat iemand de opleiding heeft, kijk je juist van, oké, wat zijn die competenties? Is die communicatief vaardig? Hoe doe je dat? En ik denk dat dat juist met die samenwerking en die dialooggesprekken zijn dat dingen die veel belangrijker zijn geworden. Dan kan ik het alleen maar mooi opschrijven. En heb je dan ook een mooie vraag in sollicitatiegesprekken die je voert om daar doorheen te prikken? Nee, ik heb niet een standaardvraag.

Het is wel een mooie, om erover na te denken. Nou, bedankt voor de tip. Die gaan we meenemen.

Nee, ook een sollicitatie bereidt je dingen voor, maar het is toch ook van, ja, wat voor iemand zitten tegenover je? Ja, precies. Ik denk dat degene die gaat tenderen niet altijd direct uit de infra hoeft te komen, maar bijvoorbeeld wel heel goed kritische vragen kan en durft te stellen. En gewoon het lef heeft om daar gewoon in een team zeggen, ja, nou ja, ik weet dit nog niet.

De tenderaar van de toekomst
Hoe gaan we dit doen? Hoe gaan we dat doen? En op die manier leert verbanden te leggen tussen allerlei onderdelen. En dan nog even een vraag richting de toekomst. Hoe ziet de opgave strateger van morgen uit? Dus gaan we inderdaad over naar de video's? Dat denk ik niet.

Ik denk wel dat het nog steeds blijft dat je moet blijven. Hoe ziet iemand eruit? Ik denk nog steeds wel iemand die enthousiast is, innovatief, maar toch wel wat digitaler, denk ik. Ik weet nog niet in welke vorm.

Ik geloof niet in video's, maar wel dat je misschien visualisaties of zo nog belangrijker gaan worden. Ik denk dat het schrijven van het plan wordt sowieso de komende jaren anders ingericht met alles wat we met AI hebben natuurlijk. En dat je veel meer misschien die menselijke kant toch nog naar voren moet laten komen en proberen juist dat te benadrukken in plannen en tenderen stukken.

Samenwerkingspartners selecteren voor complexe opgaven
Ja, en we hadden er toen straks in het gesprek ook over dat bijvoorbeeld sommige aanbestedingen wel een jaar duren. Dat vraagt natuurlijk ontzettend veel tijd en dus ook geld van de aannemer. Hoe ziet volgens jullie de ideale tender eruit over vijf jaar? Ik hoop dat de opdrachtgevers nog steeds zelf alle documenten blijven omstellen en het niet aan het JGVT gaan vragen.

Dus dat er gewoon wel de kwaliteit gewoon in zit die we nu ook hebben. Maar is het dan automatisch zo dat de kwaliteit omlaag gaat als een AI-model het zou doen? Nee, dat is niet automatisch zo. Alleen wat je nu nog veel ziet is natuurlijk dat er soms gaat die hallucineren.

Ja, precies. Dat het meer geautomatiseerd is waardoor je er niet meer met een frisse blik naar kijkt, maar dat je het direct overneemt of zo. Ja, of dat er dan toch ergens iets geks in staat dat je denkt.

Ja, precies. Dat zie je nu nog natuurlijk. Dat zal er over vijf jaar zijn ze nog weer verder.

Ja, ik hoop gewoon dat we dat die trend richting opgave strategie om het daarover te hebben dat we die doorzetten. En dat we gewoon nog verder gaan op die samenwerking opzoeken met de opdrachtgever. Omdat ik denk dat dat de complexe vraagstukken waar we de komende jaren voor staan, dat dat echt positief beïnvloedt.

En complexe vraagstukken, hoe wil je dat meer duiden? Nou ja, je gaf net bijvoorbeeld al een voorbeeld over de energiesector. De opgaven die daar op de markt komen, dat zijn zulke grote veelomvattende vragen. Ik denk dat het juist daarin ook heel belangrijk is dat we die trend van samenwerken en vertrouwen richting de markt, dat we die gewoon gaan verbeteren de komende jaren nog.

Dat is een hele mooie inderdaad. Dat het gewoon door blijft zetten. Dus dat we gewoon blijven kijken van oké, hoe kunnen we nou de beste samenwerkingspartner vinden? Misschien is dat het wel.

Misschien moeten ze wel meer op zoek naar de samenwerkingspartner. Omdat je ervan uit moet gaan dat je de kennis wel in huis hebt. Ja, want anders dan kom je toch al niet door de selectie.

Dus ja, dat echt op die manier gaan kijken. Ik vind dat een hele mooie. Ik denk dat we hem daar ook mee af mogen sluiten.

Dank jullie wel voor dit mooie gesprek over de dynamiek achter de tender. Hebben jullie nog laatste woorden waarvan je zegt, dat vind ik even belangrijk om te melden? Tender is echt heel leuk. Het is gewoon puzzelen.

Het is iedere keer anders. Leg de puzzel, werk samen en dan krijg je gewoon een hele mooie eindresultaat. Puzzelen, dat is waar ik het voor doe.

Ja, nou ben jij dus gek op puzzelen? Ga tenderen! En wil jij ook met ons in gesprek over hoe Proces Innovatie jouw projecten vooruit kan helpen of hoe aanbestedingen trajecten voor de rest jou kunnen ondersteunen? Mail dan naar podcast.dpi.nl. Vraag jij je ook iets af of wil jij met ons in gesprek? E-mail naar podcast.dpi.nl.